MEAT!

Van 31.01.2027 tot 21.03.2027. Vernissage 31 januari vanaf 14u.

Met werken van:

Wim Delvoye, Nick Ervinck, Anne von Freyburg, Adrian Iurco, Stef Van Looveren, Joke Raes, Patrick Tresset, Tom Volkaert, Santiago Ydáñez, Danielle van Zadelhoff.

Meat! Wat is Meat? Delen van mens of dier? Een persoon als geheel die geobjectiveerd wordt tot zijn materie? Is vlees een puur object? Kan vlees worden weergegeven en voelbaar gemaakt worden in verschillende materialen en media, zoals de Grieken een hand die in een dij knijpt tot leven konden brengen? Het is iets dat we consumeren, een lichaam dat bekeken wordt. Lust, gulzigheid en hebzucht, maar ook macht, consumptie en geweld. Vlees ontstaat namelijk nooit zonder enige vorm van geweld, maar het is ook hetgeen ons doorheen de geschiedenis van de mensheid heeft gevoed en waarrond rituelen en symbolen zijn vormgegeven.

De vergankelijkheid van ons eigen vlees wordt in de kunst vaak weergegeven in vanitas symbolen. Sommige hedendaagse kunstwerken spelen hiermee. Ze zijn zelf vergankelijk, bestaan bijvoorbeeld uit vlees, en vormen zo een kunstwerk dat zijn eigen verdwijning draagt.

Deze tentoonstelling zoekt geen eenduidig antwoord rond deze thema’s en vraagstellingen. Ze brengt kunstenaars samen die vlees telkens anders benaderen. Als beeld, als materie, als symbool en als spiegel. Drie thematische rode draden komen daarbij terug: de tactilioteit van vlees in verschillende media en materialen, de objectivering van het lichaam en vanitas symboliek als reflectie op sterfelijkheid. Alle werken delen de bereidheid om te blijven kijken en onderzoeken, daar waar anderen misschien wegkijken.

Santiago Ydáñez refereert naar meesters voor wie vlees zowel zintuiglijke weelde als vergankelijkheid was. Het werk in deze tentoonstelling is een duidelijke referentie naar ‘De Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp’, van Rembrandt van Rijn. Mensenvlees wordt letterlijk uiteen gehaald en gedisecteerd om te gaan analyseren uit wat voor verschillende delen vlees wij eigenlijk bestaan.

Rembrandts geslachte os zien we dan weer terugkomen in het werk van Daniëlle van Zadelhoff dat een hangend, gespleten karkas toont, uit het donker gelicht in een kale industriële ruimte. In dit spektakel worden vet, spier en rib een schilderachtig landschap. Het chiaorscuro verbindt haar werk met de barokke schilderkunst zoals Caravaggio of en we denken natuurlijk ook aan Soutine of zelfs Bacon. 

Nick Ervinck laat het organische dan weer ontstaan vanuit het digitale. Hij bouwt zijn vormen met software en 3D printing, soms vertrekkend van beelden van menselijke organen uit medische handboeken, en laat ze uitgroeien tot gezwollen, kronkelende lichamen waarvan niet duidelijk is of ze gegroeid of ontworpen zijn. Ook het weelderige vlees van Rubens’ vrouwen herwerkt hij tot een structuur die tegelijk huid, skelet en code lijkt.

Wim Delvoye laat de grens tussen dier, object en decoratie verschuiven. In Mosaic bedekt hij glanzende witte tegels met telkens hetzelfde beeld van stukken vlees, gerangschikt tot een symmetrisch, sierlijk patroon. Pas bij nader inzien dringt het door waar we op lopen. Schoonheid en walging, ambacht en afkeer worden bij Delvoye onlosmakelijk met elkaar verweven. Zijn werk legt bloot hoe vanzelfsprekend we dieren inzetten als grondstof, en hoe dun de lijn is tussen ambacht, luxe en geweld.

Bij Stef Van Looveren staat het mes dat door harten snijdt centraal. In ‘How deep is your love’ is de vraag uit de titel in sierlijke letters en met hartjes in het lemmet gegraveerd. Zoete liefde en dreiging vallen samen in één voorwerp. Liefde kan diep gaan, net als een snede. Het mes herinnert eraan dat vlees pas vlees wordt na een ingreep, dat verlangen en geweld dicht bij elkaar liggen en dat een lichaam bekeken, aangeraakt en gesneden kan worden.

Anne von Freyburg bevraagt de blik op het vrouwelijke lichaam met een materiaal dat zelf zacht en huidachtig aanvoelt. In haar textielschilderijen worden pastelkleurige, erotisch getinte beelden uit de rococo, naar Boucher en Fragonard, opnieuw opgebouwd uit glanzende stoffen, pailletten, franjes en borduurwerk. Het vrouwenlichaam wordt zo gevierd en ontmanteld. Ook zelfportretten en het vraagstuk rond het objectiveren van zichzelf keren terug in haar werk. In haar bloemenreeks, gebaseerd op Hollandse stillevens uit de zeventiende eeuw, stelt ze de vraag wie wat consumeert, en verbindt ze zich met de vanitas traditie.

Joke Raes brengt een zachte, tastbare kwetsbaarheid in het geheel binnen. Haar werk in de vorm van een spiegel vormt als het ware een enigmatisch portret. Haar keramische beelden golven, plooien en zwellen, en laten bewust in het midden of we naar een dier of een plant kijken. Is dit weefsel, huid, orgaan of blad? Die twijfel, in een vormentaal die ook heel vrouwelijk aanvoelt, laat de grens tussen soorten vervagen en herinnert eraan dat het levende weefsel van dier, plant en mens dichter bij elkaar ligt dan we denken en misschien zelfs wel verweven zijn, net als in sommige van haar werken.

Adrian Iurco schildert vaak portretten die volledig uit vlees lijken te bestaan. De ziel zit hier gevangen in het vergankelijke vlees van het eigen lichaam. Adrian Iurco verbeeldt de intieme ervaring van een mens die zich bewust wordt van zijn eigen materie.

Vanitas symboliek keert weer terug in het werk van Patrick Tresset en Tom Volkaert. Tresset laat comuter gestuurde systemen, onophoudelijk stillevens tekenen waarin bij een schedel en andere vanitas symbolen centraal plaatst. De robot kijkt, tekent en begint opnieuw, een nuchtere herhaling die het verstrijken van de tijd voelbaar maakt. De resultaten zijn prachtige tekeningen die een samenwerking tonen tussen mens (bewustgeworden vlees) en machine.

Tom Volkaert verbeeldt vergankelijkheid en een diepe droefheid in conrast met kleur en humor in zijn werk. Voorwerpen als een kast, tafel en stoel krijgen een cartooneske sfeer, maar vertellen over ziekte, verslaving en verval. Zijn kronkelende, organische vormen en verzadigde kleuren zijn speels en lijken tegelijk van een andere planeet te komen.

Samen vormen de werken in MEAT! een uitnodiging: om vlees te zien als spiegel, als herinnering aan onze eigen kwetsbaarheid. Want wie naar vlees kijkt, kijkt uiteindelijk naar zichzelf.